WhatsApp ya da E-postayla Yapılan Anlaşma Geçerli mi?
Kısa cevap: Kanunun özel bir şekil aramadığı işlerde WhatsApp mesajıyla ya da e-postayla yapılan anlaşma geçerli olarak kurulabilir; çünkü Türk Borçlar Kanunu’na göre sözleşme, tarafların karşılıklı ve birbirine uygun irade açıklamalarıyla kurulur ve kural olarak şekle bağlı değildir. Taşınmaz satışı, kefalet ve kanunun yazılı şekil aradığı diğer sözleşmelerde ise mesajlaşma yetmez. Geçerli kurulan bir anlaşmada da asıl sorun çoğu zaman ispattır: mesajlar mahkemede belge sayılır, ancak senet hükmünde değildir.
Aşağıda sözleşmenin nasıl kurulduğunu, mesajın yetmediği işlemleri, mesajların mahkemede nasıl değerlendirildiğini ve riski azaltma adımlarını bulacaksınız. Mevzuat atıfları 9 Kasım 2026 itibarıyla mevzuat.gov.tr’deki güncel metinlerden kontrol edilmiştir.
Sözleşme nasıl kurulur: mesaj da bir irade açıklamasıdır
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) m.1 iki cümleyle temeli kurar: “Sözleşme, tarafların iradelerini karşılıklı ve birbirine uygun olarak açıklamalarıyla kurulur.” ve “İrade açıklaması, açık veya örtülü olabilir.” Kanun, iradenin hangi araçla açıklanacağını saymaz. “Teklifinizi kabul ediyorum” yazan bir WhatsApp mesajı, “siparişi onaylıyoruz” diyen bir e-posta ya da karşılıklı sesli mesajlar, içerik yeterince belirliyse birer irade açıklamasıdır.
TBK m.4/2 bu araçları açıkça anar: “Telefon, bilgisayar gibi iletişim sağlayabilen araçlarla doğrudan iletişim sırasında yapılan öneri, hazır olanlar arasında yapılmış sayılır.” Anlık mesajlaşmada karşılıklı yazışma sürerken yapılan bir teklif bu nedenle yüz yüze yapılmış gibi değerlendirilebilir; süre belirtilmemişse hemen kabul edilmezse teklif edeni bağlamaz (TBK m.4/1).
Mesajın sözleşme doğurması için konu, bedel ve teslim gibi esaslı noktalarda uyuşma gerekir; “bakarız, konuşuruz” türünden yazışmalar çoğu zaman yalnızca görüşme aşamasını gösterir.
Şekil serbestisi ve kanunun şekil aradığı hâller (TBK m.12-15)
TBK m.12/1 genel kuralı koyar: “Sözleşmelerin geçerliliği, kanunda aksi öngörülmedikçe, hiçbir şekle bağlı değildir.” Hemen ardından m.12/2 istisnanın sonucunu söyler: kanunda öngörülen şekil kural olarak geçerlilik şeklidir ve bu şekle uyulmadan kurulan sözleşme hüküm doğurmaz.
Kanun yazılı şekil aradığında üç kural devreye girer:
- Değişiklik de yazılı olmalıdır (TBK m.13): Yazılı yapılması gereken bir sözleşmeyi WhatsApp’ta “şu maddeyi değiştirelim” diye güncellemek, sözleşme metniyle çelişmeyen tamamlayıcı yan hükümler dışında yetmez.
- Borç altına girenin imzası gerekir (TBK m.14/1): Yazılı şekil, imzasız metinle sağlanmaz.
- Hangi araçlar yazılı şekil yerine geçer (TBK m.14/2): Kanunda aksi öngörülmedikçe imzalı mektup, asılları borç altına girenlerce imzalanmış telgraf, teyit edilmiş olmaları kaydıyla faks veya buna benzer iletişim araçları ya da güvenli elektronik imza ile gönderilip saklanabilen metinler. Sıradan bir mesajın “benzer iletişim aracı” sayılıp sayılmayacağı tartışmaya açıktır; kanunun açıkça saydığı güvenli yol güvenli elektronik imzadır.
İmza da el yazısıyla atılmalıdır; TBK m.15/1’e göre “Güvenli elektronik imza da, el yazısıyla atılmış imzanın bütün hukuki sonuçlarını doğurur.” Uluslararası kaynaklarda QES (Qualified Electronic Signature) olarak geçen bu imza türü Türkçede Nitelikli Elektronik İmza olarak da anılır ve nitelikli elektronik sertifikayla atılır.
Mesajla anlaşmanın yetmediği işlemler
Aşağıdaki tablo sık karşılaşılan işlemleri, kanunun aradığı şekle göre ayırır. Tablo genel bilgilendirmedir; somut işleminizin şekil şartını ayrıca teyit edin.
| İşlem | Kanunun aradığı şekil | Mesajla kurulabilir mi? | Güvenli elektronik imzayla yapılabilir mi? |
|---|---|---|---|
| Kanunun özel şekil aramadığı sözleşmeler (ör. peşin taşınır satışı, gizlilik sözleşmesi, eser ve vekâlet gibi hizmet alımları) | Şekil serbest (TBK m.12/1) | Kurulabilir; sorun ispattır | Evet |
| Kanunun yazılı şekli geçerlilik şartı saydığı sözleşmeler (ör. taksitle satış, TBK m.253/2) | Yazılı şekil ve imza (TBK m.14) | Kural olarak hayır; tartışmalı | Evet (TBK m.14/2, m.15/1) |
| Süresi bir yıl ve daha uzun belirli süreli iş sözleşmesi | Yazılı şekil (İş K. m.8/2); yazılı yapılmaması sözleşmeyi geçersiz kılmaz, işveren iki ay içinde yazılı belge vermekle yükümlüdür (m.8/3) | Kurulabilir; yazılılık yükümlülüğü sürer | Evet |
| Taşınmaz satışı, satış vaadi, geri alım ve alım sözleşmeleri | Resmî şekil (TBK m.237, TMK m.706) | Hayır | Hayır (5070 m.5/2) |
| Kefalet sözleşmesi | Yazılı şekil, azami miktar ve tarih, kefilin el yazısı (TBK m.583) | Hayır | Hayır; teminat sözleşmesidir (5070 m.5/2) |
| Tacirler arası temerrüt, fesih ve sözleşmeden dönme ihbarları | Noter, taahhütlü mektup, telgraf veya güvenli elektronik imzalı KEP (TTK m.18/3) | WhatsApp ve sıradan e-posta bu yollar arasında sayılmaz | Yalnız kayıtlı elektronik posta ile birlikte |
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu m.5/2 sınırı açıkça çizer: “Kanunların resmî şekle veya özel bir merasime tabi tuttuğu hukukî işlemler ile banka teminat mektupları ve Türkiye’de yerleşik sigorta şirketleri tarafından düzenlenen kefalet senetleri dışındaki teminat sözleşmeleri, güvenli elektronik imza ile gerçekleştirilemez.” Yani tapuda yapılması gereken bir satışı ne mesaj ne de güvenli elektronik imza çözer. Kefalet konusunu ayrıntılı ele aldığımız yazı: Kefalet sözleşmesi dijital imza ile geçerli mi?
Tacirler arası ihbarlar için TTK m.18/3’ün sınırlı listesi önemlidir: “işi bitiriyoruz” mesajı ticari ilişkinin bittiğini gösterse bile, kanunun aradığı fesih ihbarı yerine geçmeyebilir. Ayrıntı için tacirler arası sözleşmelerde dijital imza yazımıza bakabilirsiniz.
Geçerli olmak, ispatlanmak demek değil
Mesajla geçerli kurulan bir anlaşma, karşı taraf inkâr ettiğinde ispat edilmek zorundadır. Burada 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) devreye girer.
Senetle ispat sınırı (HMK m.200): Bir hakkın doğumu, devri, değiştirilmesi veya itfası gibi amaçlarla yapılan hukuki işlemlerin, yapıldıkları zamanki değeri kanundaki parasal sınırı geçtiğinde senetle ispatı gerekir. Bu sınır sabit değildir: HMK ek m.1’e göre her takvim yılı başında yeniden değerleme oranında artırılır ve hukuki işlemin yapıldığı tarihteki miktar esas alınır. Güncel tutarı işlem tarihine göre ayrıca kontrol edin.
Mesaj belge midir (HMK m.199)? Evet. Madde, “elektronik ortamdaki veriler”i açıkça belge sayar. Ancak belge olmak ile senet olmak farklıdır: HMK m.205/2’ye göre senet hükmünde olan, “usulüne göre güvenli elektronik imza ile oluşturulan elektronik veriler”dir. WhatsApp mesajı ya da sıradan e-posta bu niteliği taşımaz.
Delil başlangıcı (HMK m.202): Senetle ispat gereken hâllerde, işlemi muhtemel gösteren ve karşı tarafça verilmiş veya gönderilmiş bir belge varsa tanık dinlenebilir. Karşı tarafın kendi numarasından yazdığı “borcu ödeyeceğim” mesajı bu niteliği taşıyabilir.
İstisnalar (HMK m.203): Altsoy ve üstsoy, kardeşler, eşler, kayınbaba, kaynana ile gelin ve damat arasındaki işlemler ve işin niteliğine göre senede bağlanmaması teamül olarak yerleşmiş işlemler gibi hâllerde de tanık dinlenebilir.
HMK m.199 ile m.202’nin birlikte nasıl işlediğini, delil sözleşmesini (HMK m.193) ve e-posta içtihadını sözleşmenizi mahkemede nasıl ispat edersiniz yazımızda ayrıntılı anlattık; burada yalnız mesajlaşmaya özgü noktaları ele alıyoruz.
Bir Yargıtay örneği: WhatsApp yazışması delil başlangıcı sayıldı
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2023/5059, K. 2024/3232, T. 21.10.2024 kararında, yazılı bir sözleşmenin bulunmadığı, inançlı işlem ve borç verme iddiasına dayanan ve inanç sözleşmesinin yazılı delille ispatı kuralının (05.02.1947 tarihli 20/6 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı) uygulandığı bir tazminat uyuşmazlığında taraflar arasındaki WhatsApp yazışmalarını banka dekontlarıyla birlikte değerlendirdi. Daire, “söz konusu whatsapp yazışmalarının delil başlangıcı olarak kabulü gerekir” diyerek dekontların ve yazışmaların HMK m.199-202 gereği delil başlangıcı niteliğinde olduğunu belirtti; delil başlangıcı bulunduğunda tanık dinlenebileceği gözetilmeden ve davalıların ileri sürdüğü kira sözleşmesi getirtilmeden verilen kararın eksik incelemeye dayandığı gerekçesiyle kararı bozdu. Bozmaya uyan ilk derece mahkemesi tanık beyanlarını ve bilirkişi raporunu da değerlendirerek davanın kısmen kabulüne karar verdi; bu karar Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2026/357, K. 2026/2931, T. 11.05.2026 kararıyla onandı. Bu örnek, bir sözleşmenin mesajla kurulabildiğini değil, yazılı delil aranan bir uyuşmazlıkta mesajların delil başlangıcı sayılabildiğini gösterir.
Ders iki yönlüdür: mesajlar yok sayılmadı, ama tek başlarına da yetmedi; sonucu yazışmanın banka kayıtları ve tanık beyanlarıyla birlikte değerlendirilmesi belirledi. Aynı dosyada davalı taraf, yazışmaların bir bölümünün karartılarak sunulduğunu da ileri sürmüştü; bu da yazışmanın bütün hâlinde saklanmasının neden önemli olduğunu gösterir; uyuşmazlıkla ilgisi olmayan bilgileri sunarken gizlemek isterseniz, özgün kaydı saklayıp bunu avukatınızla birlikte yapın. Daire kararları yol göstericidir, bağlayıcı değildir ve her dosya kendi olgularına göre değerlendirilir.
Mahkemede mesajlar nasıl incelenir?
Karşı taraf yazışmaya itiraz ettiğinde mahkeme teknik bilirkişi incelemesine başvurabilir. Uygulamada sorulan sorular genellikle şunlardır:
- Numara veya adres kime ait? Mesajın gönderildiği hattın ya da e-posta hesabının karşı tarafla bağlantısı.
- Yazışma eksiksiz mi? Silinen, düzenlenen ya da bağlamından koparılan mesaj var mı?
- Kayıt nereden alındı? Ekran görüntüsü kolayca düzenlenebildiği için, kaydın alındığı cihazın ya da yazışma dökümünün incelenmesi istenebilir.
- E-postada başlık bilgileri: Gönderim zamanı, gönderen sunucu ve iletim bilgileri tutarlı mı?
Bu inceleme zaman alır ve sonucu önceden bilinemez; mesajlaşmanın en zayıf yanı budur.
Riskleri azaltmak için kontrol listesi
Mesajla anlaşmak bazen kaçınılmazdır; şu adımlar uyuşmazlıkta elinizi güçlendirir:
- Şekil şartını önce kontrol edin. İşlem resmî şekle, yazılı şekle ya da el yazısına bağlıysa mesajla devam etmeyin.
- Esaslı noktaları tek mesajda yazın. Konu, bedel, teslim tarihi ve ödeme şekli dağınık yazışmalar yerine tek bir özet mesajda yer alsın; karşı taraftan açık bir “kabul ediyorum” yanıtı alın.
- Yazışmanın tamamını saklayın. Yalnız ekran görüntüsü değil, uygulamanın dışa aktarma özelliğiyle bütün yazışmayı ve ekleri saklayın; kaydın alındığı cihazı silmeyin. Yazışma, karşı tarafın ve varsa gruptaki diğer kişilerin kişisel verilerini de içerir. Bu kaydı uyuşmazlıkta hakkınızı korumak için saklamanız ve mahkemeye ya da avukatınıza sunmanız mümkündür (KVKK m.5/2-e); ancak ekran görüntülerini sosyal medyada veya uyuşmazlıkla ilgisi olmayan kişilerle paylaşmayın.
- Ödemeyi açıklamalı yapın. Banka açıklamasında anlaşmaya gönderme yapın; Yargıtay örneğinde dekont açıklamaları, yazışma ve tanık beyanlarıyla birlikte değerlendirildi.
- Tacir iseniz ihbar yolunu doğru seçin. Fesih, temerrüt ve dönme ihbarlarında TTK m.18/3’teki yollardan birini kullanın.
- Anlaşmayı imzalı bir metne dönüştürün. Önemli işlerde mesajla anlaşılan şartları sözleşme metnine çevirip taraflara imzalatın; değeri yüksek ya da yazılı şekle bağlı işlerde güvenli elektronik imza kullanın.
Dijital imzayla anlaşmayı güçlendirmek
Mesajlaşmanın zayıf yanlarını gidermenin pratik yolu, anlaşılanı tek bir belgeye dökmek ve belgeyi, imza adımlarının kayıt altına alındığı bir akışla imzalatmaktır. Aşağıdaki karşılaştırma, aynı anlaşmanın farklı biçimlerde ne kadar güçlü kanıt bıraktığını özetler:
| Biçim | HMK m.199 belgesi mi? | Senet hükmünde mi? | Uyuşmazlıkta tipik durum |
|---|---|---|---|
| WhatsApp yazışması | Evet | Hayır | Delil başlangıcı olabilir; bağlam, bütünlük ve kişi bağlantısı tartışılır |
| Sıradan e-posta | Evet | Hayır | Delil başlangıcı olabilir; başlık ve sunucu bilgileri incelenebilir |
| Dijital imzalı sözleşme | Evet | Hayır | Tek metin, (açıldıysa) SMS doğrulama kaydı, işlem kaydı ve kural olarak zaman damgası birlikte sunulur |
| Güvenli elektronik imzalı sözleşme | Evet | Evet (HMK m.205/2) | Elle atılan imza ile aynı hukuki sonuç (5070 m.5/1); m.5/2 istisnaları saklı |
İmzala.org’da dijital imza akışında karşı taraf imza bağlantısını açar, belgeyi inceler ve imzalar. Sözleşmeyi gönderen taraf telefon doğrulamasını açtıysa, imzacının telefonuna SMS ile gelen tek kullanımlık doğrulama kodu (OTP) da istenir. Gönderen ayrıca isteğe bağlı olarak, ek kredi karşılığında canlılık kontrolü ve kimlik fotoğrafı doğrulaması adımlarını açabilir; bu adımlar imzayı atan kişiyle bağlantıyı güçlendirir, ancak belgeyi senet hükmüne getirmez. İmza anına ait kayıtlar işlem kaydında tutulur ve belgeye kural olarak zaman damgası eklenir; belgenin sonradan değişip değişmediği imza doğrulama aracıyla kontrol edilebilir. Bu imza 5070 sayılı Kanun anlamında güvenli elektronik imza değildir; senet hükmünde bir belge gerekiyorsa nitelikli elektronik sertifikayla güvenli elektronik imza kullanılmalıdır. Sertifikayı BTK’nın yayımladığı listede yer alan ESHS düzenler; İmzala bir ESHS değildir. Nitelikli sertifikayı İmzala üzerinden e-imza satın al sayfasından temin edebilir, fiyat seçeneklerini e-imza fiyatları sayfasında görebilirsiniz. İki imza türü arasındaki farkı SES, AES, QES farkları yazımızda bulabilirsiniz.
Dijital imza, kanunun aradığı şekli karşılamayan bir işlemi geçerli hâle getirmez: resmî şekle bağlı işlemler ve kefalet, imza türünden bağımsız olarak kendi kurallarına tabidir.
Sıkça Sorulan Sorular
WhatsApp mesajıyla yapılan anlaşma geçerli mi?
Kanunun özel bir şekil aramadığı sözleşmelerde, tarafların karşılıklı ve birbirine uygun irade açıklamaları mesajla da yapılabilir (TBK m.1 ve m.12/1). Kanunun yazılı, resmî veya el yazılı şekil aradığı işlemlerde ise mesajla kurulan anlaşma kural olarak hüküm doğurmaz (TBK m.12/2). Geçerli kurulmuş bir anlaşmanın mahkemede ispatı ayrı bir sorudur.
E-posta yazışması mahkemede delil olur mu?
HMK m.199 elektronik ortamdaki verileri belge sayar; bu yüzden e-posta ve mesaj yazışmaları mahkemeye sunulabilir. Ancak güvenli elektronik imza taşımadıkları için senet hükmünde değildir. Senetle ispat gereken hâllerde, karşı tarafın gönderdiği yazışma delil başlangıcı sayılırsa tanık dinlenebilir (HMK m.202).
Hangi sözleşmeler mesajla yapılamaz?
Taşınmaz satışı ve taşınmaz satış vaadi gibi resmî şekle bağlı işlemler (TBK m.237, TMK m.706), el yazısı şartı olan kefalet (TBK m.583) mesajla kurulamaz; kanunun yazılı şekil aradığı sözleşmelerde de mesaj kural olarak yetmez. Resmî şekle bağlı işlemler ile kefalet gibi teminat sözleşmeleri, sınırlı istisnalar dışında güvenli elektronik imza ile de yapılamaz (5070 m.5/2).
WhatsApp ekran görüntüsü yeterli delil midir?
Tek başına zayıf kalabilir. Karşı taraf mesajların kendisine ait olmadığını, eksik ya da değiştirilmiş olduğunu ileri sürerse mahkeme bilirkişi incelemesine başvurabilir. Yazışmanın tamamını, kaydın alındığı cihazı ve ödeme kaydı gibi destekleyici delilleri saklamak ispatı kolaylaştırır.
Mesajla anlaştık, sonradan dijital imzalı sözleşme yapmak gerekir mi?
Şekle bağlı olmayan işlerde zorunlu değildir, ancak anlaşılan şartları tek bir metne döküp taraflara imzalatmak, neyin kararlaştırıldığı tartışmasını azaltır. Dijital imza, işlem kaydı ve kural olarak zaman damgasıyla birlikte saklanır; telefon doğrulamasını açarsanız SMS ile gönderilen tek kullanımlık kodun doğrulama kaydı da eklenir. Senet hükmünde bir belge isteniyorsa güvenli elektronik imza gerekir (HMK m.205/2).
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Somut bir uyuşmazlık ya da işlem için bir avukata başvurun.