Zaman Damgası Nedir? TÜBİTAK Kamu SM Ücretsiz mi, Fiyat Nedir? (2026 Tam Rehber)

Zaman damgası, dijital çağın en kritik ama en yanlış anlaşılan araçlarından biri. “Belge ne zaman vardı?” sorusunu matematiksel kesinlikle cevaplar — sözleşmelerden vergi belgelerine, müzik telifinden yazılım koduna kadar her yerde kullanılır. Ama nasıl çalışır? TÜBİTAK Kamu SM ücretsiz mi? Fiyat ne? Bu rehber tüm soruları cevaplıyor.

Görsel: Zaman damgası — belgenin tam anlık var olduğunu ispatlayan dijital mekanizma

Zaman Damgası Nedir?

Zaman damgası (timestamp), bir elektronik belgenin belirli bir an’da var olduğunu ve o an’dan itibaren değiştirilmediğini matematiksel olarak kanıtlayan güvenli bir dijital mekanizmadır.

İki temel soruyu cevaplar:

Soru	Cevap
Bu belge ne zaman vardı?	TSA imzasındaki atom saati zamanı
Bu belge o tarihten beri değişti mi?	SHA-256 hash karşılaştırması — tek bayt fark → invalid

Önemli not: Zaman damgası belgeyi şifrelemez, gizlemez veya kimliği doğrulamaz. Sadece “bu içerik X tarihinde böyleydi” der.

Nasıl Çalışır? (Kriptografik Mekanizma)

Süreç 5 adımda gerçekleşir:

1. Belgenin SHA-256 hash'i hesaplanır
2. Hash, RFC 3161 protokolü ile TSA'ya gönderilir
3. TSA hash + anlık zamanı kendi özel anahtarıyla imzalar
4. İmzalı token belgeye gömülür (PAdES) veya ayrı saklanır (.tsr)
5. Doğrulama: hash yeniden hesaplanır, TSA imzası verify edilir

Önemli güvenlik özelliği: TSA’ya ham belge gönderilmez — sadece hash. Bu sayede:

• Belgenin içeriği TSA’da kayıt altında değil (KVKK uyum)
• Hash tek yönlüdür — geri çevrilip belge bulunamaz
• Aynı belgenin her zaman aynı hash’i olur (tutarlılık)

Görsel: Fiziksel damga mantığı dijital ortamda — ama matematiksel olarak değiştirilemez

TÜBİTAK Kamu SM Zaman Damgası

Türkiye’nin en yetkili ve yaygın kullanılan zaman damgası sağlayıcısı TÜBİTAK Kamu Sertifikasyon Merkezi (Kamu SM)‘dir.

Resmi Statü

• ✅ 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında nitelikli zaman damgası otoritesi olarak tanınır
• ✅ Adobe Approved Trust List (AATL) üyesi → PDF’lerde otomatik yeşil tik
• ✅ ETSI EN 319 422 standardına uygun
• ✅ RFC 3161 protokol uyumu
• ✅ Mahkemede delil olarak kabul edilir (HMK m.199-202)

Teknik Bilgiler

Özellik	Değer
TSA URL	tsa.kamusm.gov.tr
Protokol	RFC 3161 (HTTPS POST)
Hash algoritması	SHA-256, SHA-384, SHA-512
TSA imza algoritması	RSA-2048 + SHA-256
Zaman kaynağı	Atom saati senkronizasyonu
SLA	%99.9 erişilebilirlik

TÜBİTAK Kamu SM Ücretsiz mi?

Hayır, ücretlidir. Bireysel/kurumsal ücretsiz erişim yok. Üç tarife modeli:

1. Yıllık abonelik (kurumsal) — sabit damga kontenjanı
2. Sorgu paketi — önceden alınan damga sayısı (örn. 1.000 / 10.000)
3. Aracı SaaS platform (örn. İmzala.org) — sorgu bazlı, küçük volume için pratik

💡 Pratik öneri: Tek tük damga için kendi başvurunuz yerine İmzala.org’un Eser Tasdikle servisi kullanın (üyelik bile gerektirmez). Yıllık binlerce damga için kurumsal abonelik daha ekonomik.

RFC 3161 — Uluslararası Standart

RFC 3161 (Time-Stamp Protocol), Internet Engineering Task Force (IETF) tarafından 2001’de yayınlanan ve tüm güvenilir TSA’ların uyduğu uluslararası standardır.

Standardın Garantileri

• 🌍 Küresel uyumluluk: TR’de alınan damga AB’de, ABD’de doğrulanır
• 🔐 Asimetrik kriptografi: TSA özel anahtarı + bilinen public key
• 🕐 Anlık zaman: Sorgu anındaki saniye kesinliğinde zaman
• 📋 Token formatı: Standartlaştırılmış (PKCS#7/CMS yapısı)

Pratik Önemi

Bir TÜBİTAK Kamu SM damgası Almanya mahkemesinde doğrulanabilir, çünkü Alman Adobe Reader da AATL üzerinden TÜBİTAK kök sertifikasını tanır. Bu sayede cross-border iş süreçleri sorunsuz işler.

Zaman Damgası vs Elektronik İmza — Farkı Nedir?

Karıştırılan iki kavram. Net ayrım:

Özellik	Elektronik İmza	Zaman Damgası
Cevapladığı soru	Kim imzaladı?	Belge ne zaman vardı?
Çalışma prensibi	Kullanıcı özel anahtarı	TSA özel anahtarı
Kimlik gerekli mi?	Evet (sertifika sahipliği)	Hayır (sadece hash)
Belgenin kendisi	İmzanın bir parçası	TSA’ya gönderilmez (sadece hash)
Yasal dayanak	5070 m.4	5070 m.3-h, 5070 m.5

En güçlü kombinasyon: İkisi birlikte kullanılır →

“X kişi (e-imza), Y tarihinde (zaman damgası), Z belgesi (hash) üzerinde imza attı ve bundan sonra hiçbir değişiklik olmadı.”

İmzala.org platformunda her dijital imza süreci bu iki adımı otomatik birleştirir — ayrıca bir şey yapmanız gerekmez.

Görsel: PDF üzerinde dijital imza + zaman damgası kombinasyonu — Adobe Reader yeşil tik

Adobe Reader Yeşil Tik — Ne Anlama Geliyor?

PDF’inizi Adobe Reader’da açtığınızda üstte yeşil tik + “İmzalı ve doğrulanmış” mesajı görüyorsanız, bu şu anlama gelir:

1. ✅ Belge tam olarak imzalandığı andan beri değişmedi
2. ✅ Belgenin imzacısı bilinen, Adobe Approved Trust List’te (AATL) yer alan bir sertifika otoritesinden alınmış sertifikaya sahip
3. ✅ Zaman damgası AATL üyesi bir TSA tarafından üretilmiş

TÜBİTAK Kamu SM = AATL üyesi → İmzala.org’un ürettiği tüm imzalı PDF’ler bu yeşil tiki gösterir.

Yeşil Tik Yoksa?

• ❓ Sarı uyarı: Adobe TSA’yı tanımıyor — gizli/özel TSA olabilir, ek doğrulama gerekir
• 🔴 Kırmızı X: Belge imzalandıktan sonra değişti — invalid

Uzun Süreli Geçerlilik — PAdES-LTA Standardı

Zaman damgası tokenının kendi ömrü vardır — TSA’nın imza sertifikası genelde 10 yıl geçerli. Süre dolduktan sonra teorik olarak token “expire” olur.

Çözüm: Damga Zinciri (Timestamp Chain)

İlk damganın süresi dolmadan önce, üzerine yeni bir damga atılır:

Damga 1 (2026, 10 yıl) → süresi dolmadan önce →
Damga 2 (2035, 10 yıl) → süresi dolmadan önce →
Damga 3 (2044, 10 yıl) → ... sonsuza

Bu otomatik süreci PAdES-LTA (Long Term Archive) standardı yönetir. İmzala.org platformunda imzalanan tüm PDF’ler LTA seviyesinde mühürlenir — 10+ yıl sonra hâlâ açılabilir, hâlâ doğrulanabilir.

Hangi Sektörlerde Kullanılır?

Zorunlu Olduğu Yerler

• 📄 e-Fatura ve e-Defter (GİB)
• 💊 e-Reçete (Sağlık Bakanlığı)
• 🏦 Bankacılık denetim kayıtları (BDDK)
• ⚖️ Mahkeme + savcılık dijital dosyaları
• 🎓 Üniversite diploma + transkript dijital arşiv

Yaygın Kullanım Alanları

• 🎵 Müzik / Beste / Şarkı sözü — telif hakkı sahipliği ispatı
• 💻 Yazılım kodu — patent öncesi sahiplik kanıtı
• 📷 Fotoğraf / Tasarım — fikri mülkiyet
• 📝 Bilimsel makale / Doktora tezi — öncelik (priority) kanıtı
• 🎬 Senaryo / Film tasarımı — telif
• 📚 Kitap / Yazılı eser — yayın öncesi

Ticari Süreçler

• 💼 Sözleşmeler — imzalanma tarihi kanıtı
• 🛒 e-Ticaret faturaları — TKHK uyum
• 🏠 Gayrimenkul belgeleri — tarihsel kanıt
• 💰 Sigorta poliçeleri — düzenleme tarihi

Görsel: Kriptografi temelli güvenlik — zaman damgasının matematiksel garantisinin kaynağı

Online Tek Damga — Eser Tasdikle Servisi

Bireysel kullanıcılar veya küçük volume için İmzala.org Eser Tasdikle servisi ideal:

1. Üyelik gerekmez — direkt dosya yükle
2. Tek tıkla TÜBİTAK Kamu SM zaman damgası
3. Eser Sahibi Sertifikası PDF olarak indirilir
4. Email’e güvenli kopya gönderilir

Kullanım Senaryoları

🎵 Müzisyensiniz, yeni bir şarkı yazdınız → MP3’ü yükle, 2 dakikada Eser Sahibi Sertifikası al → telif ihtilafında elinizde matematiksel kanıt var

💻 Yazılımcısınız, bir algoritma geliştirdiniz → ZIP’i yükle, damgayı al → patent öncesi öncelik (prior art) kanıtı

📷 Fotoğrafçısınız, özel bir kareniz var → JPG’yi yükle, damgayı al → telif ihlali davasında kullan

📚 Yazarsınız, yazınızı henüz yayınlamadan → DOCX yükle, damgayı al → fikrin kaynağı sizsiniz

API Entegrasyonu — Programatik Zaman Damgası

Büyük volume veya entegre sistemler için İmzala.org Zaman Damgası API’sini kullanabilirsiniz.

Tipik Akış (cURL)

curl -X POST https://api.imzala.org/api/v1/timestamp \
  -H "Authorization: Bearer YOUR_API_KEY" \
  -H "Content-Type: application/json" \
  -d '{
    "hash_algorithm": "SHA-256",
    "document_hash": "e3b0c44298fc1c149afbf4c8996fb924...",
    "tsa": "tubitak-kamusm"
  }'

Yanıt

{
  "timestamp_token": "MIAGCSqGSIb3DQEHA...",
  "tsa_name": "TUBITAK Kamu SM TSA",
  "timestamp": "2026-05-29T10:42:17Z",
  "serial_number": "29384720",
  "expiry": "2036-05-29T10:42:17Z"
}

SDK Örnekleri

• Node.js, Python, PHP, Java, .NET için kod örnekleri api-docs.imzala.org
• Webhook desteği — asenkron işlemler için
• Bulk endpoint — toplu damga uygulaması (max 100/istek)

Maliyet

• Ücretsiz planda belirli sayıda damga dahil
• Üstü için sorgu bazlı ücretlendirme
• Aylık 10K+ damga için özel fiyatlandırma (iletişim formu)

KVKK Uyum

Zaman damgası işlemi KVKK ‘kişisel veri işleme’ tanımına bile girmez çünkü:

• TSA’ya ham belge gönderilmez — sadece SHA-256 hash
• Hash tek yönlüdür — geri çevrilip belge bulunamaz
• TSA, belgenin içeriğini bilmez ve saklamaz

Yani bir mali tablo, sağlık raporu, KVKK m.6 özel nitelikli veri içeren belge — hepsine güvenle zaman damgası uygulayabilirsiniz. İçerik TSA’ya geçmez.

Veri Merkezi

İmzala.org’un zaman damgası altyapısı:

• 🇩🇪 Almanya Hetzner veri merkezi (GDPR alanı)
• 🇹🇷 TÜBİTAK Kamu SM (Türkiye’de)
• ↔️ Sadece hash trafiği — kişisel veri sızıntısı yok

Görsel: Zaman damgalı belgeler Yargıtay’da yerleşik içtihatla delil niteliğinde kabul edilir

Yargıtay ve Mahkeme Pratikleri

Türkiye yargısı zaman damgalı belgeleri kabul edilmiş delil olarak kullanır.

Yasal Çerçeve

• 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu m.3-h: Zaman damgası tanımı
• 5070 m.5: Güvenli elektronik imza + zaman damgası → resmi ispat
• HMK m.199: Elektronik belge “belge” sayılır
• HMK m.202: Güvenli elektronik imzalı belgeler senet hükmünde
• Borçlar Kanunu m.14: Yazılı şekil şartı sağlanır

Yargıtay Kararları

Yargıtay 2016’dan bu yana 9.700+ kararda elektronik imzalı + zaman damgalı belgeleri delil olarak kabul etti. Tipik kabul kriterleri:

1. Zaman damgası bilinen TSA’dan (TÜBİTAK Kamu SM, AATL üyesi)
2. RFC 3161 standart token
3. Audit trail mevcudiyeti (IP, cihaz, oturum)
4. Belgenin bütünlük doğrulaması geçer (hash karşılaştırma)

Sık Sorulan Sorular

Sonuç

Zaman damgası, dijital çağda “belge ne zaman vardı?” sorusunu matematiksel kesinlikle cevaplayan kritik bir araç. TÜBİTAK Kamu SM Türkiye’nin en yaygın ve resmi kabul gören sağlayıcısı — Adobe yeşil tikine kadar tanınır. Mahkemede 5070 sayılı kanun + HMK kapsamında senet niteliğinde delil olarak kabul edilir.

Pratik seçenekleriniz:

1. Bireysel tek damga → İmzala.org Eser Tasdikle (üyelik yok, anlık)
2. API entegrasyonu → İmzala.org Zaman Damgası API (programatik, sorgu bazlı)
3. Dijital sözleşmelerle birlikte → Her İmzala.org imzasında otomatik dahil
4. Kurumsal yıllık → Doğrudan TÜBİTAK Kamu SM (yıllık kontenjan)

---

İlgili Rehberler:

• Online Sözleşme Hazırlama: Adım Adım Dijital Sözleşme Oluşturma Rehberi
• Online Sözleşme İmzalama Rehberi
• TC Kimlik Doğrulama: NVI/KPS Tam Rehber
• HMK 199-202: Elektronik Belgenin Mahkemede Delil Değeri
• Yargıtay Emsalleri: Elektronik İmza Kararları
• Zaman Damgası Ürün Sayfası
• Eser Tasdikle (Üyeliksiz)