T.C. Kimlik Doğrulama Nedir, Nasıl Yapılır? NVI/KPS Tam Rehber (2026)

T.C. kimlik doğrulama, dijital sözleşmelerden online ödemeye, üyelik kayıtlarından vize başvurularına kadar pek çok süreçte karşılaştığımız bir adım. Ama nasıl çalışır? Hangi yöntemler var? KPSPublic kapanınca ne değişti? Bu rehber tüm soruları cevaplıyor.

Görsel: Dijital kimlik doğrulama akışı — mobil cihazdan anlık teyit

T.C. Kimlik Doğrulama Nedir?

T.C. kimlik doğrulama, bir kişinin beyan ettiği 11 haneli T.C. kimlik numarasının (1) format olarak geçerli olup olmadığını ve (2) gerçekten o kişiye ait olup olmadığını teyit etme işlemidir. İki katmanlı kontrol gerektirir:

Katman	Yöntem	Ne Doğrular?
1. Algoritmik	Mod10 + Mod11 hesaplama	Numaranın format kuralına uyduğunu (sahte üretimi engeller)
2. KPS Sorgusu	NVI Kimlik Paylaşım Sistemi	Numaranın gerçekten o kişiye ait olduğunu

Sadece algoritmik kontrol yeterli değildir — algoritmaya uyan ama gerçekte kimseye ait olmayan numaralar üretilebilir. Gerçek doğrulama için NVI KPS sorgusu şarttır.

1. Algoritmik Doğrulama: Mod10 + Mod11

T.C. kimlik numarasının matematiksel olarak iki kuralı vardır:

10. Hane Kuralı (Mod 10)

İlk 9 hanenin algoritmik kombinasyonu:

adım 1: tek_haneler_toplamı = 1. + 3. + 5. + 7. + 9. hane
adım 2: cift_haneler_toplamı = 2. + 4. + 6. + 8. hane
adım 3: (tek_haneler_toplamı × 7) - cift_haneler_toplamı
adım 4: sonucun mod 10'u → 10. hane

11. Hane Kuralı (Mod 10)

İlk 10 hanenin toplamının mod 10’u 11. haneye eşittir:

(1. + 2. + 3. + ... + 10. hane) mod 10 → 11. hane

Ek Kurallar

• 11 hane olmak zorunda — daha az veya fazla geçersiz
• İlk hane 0 olamaz — TC kimlik no 1-9 ile başlar
• Sadece rakam — boşluk, tire, harf yok

Örnek Python Implementation

def tc_kimlik_format_dogrula(tc: str) -> bool:
    if len(tc) != 11 or not tc.isdigit() or tc[0] == '0':
        return False

    haneler = [int(d) for d in tc]
    tek_toplam = haneler[0] + haneler[2] + haneler[4] + haneler[6] + haneler[8]
    cift_toplam = haneler[1] + haneler[3] + haneler[5] + haneler[7]

    onuncu_hane = ((tek_toplam * 7) - cift_toplam) % 10
    onbirinci_hane = sum(haneler[:10]) % 10

    return haneler[9] == onuncu_hane and haneler[10] == onbirinci_hane

Önemli: Bu kontrol numaranın format olarak doğru olduğunu gösterir. Algoritmaya uygun ama gerçekte kimseye ait olmayan numaralar tek seferde 100.000+ üretilebilir. Asıl doğrulama bir sonraki adımda.

Görsel: Mod10 + Mod11 algoritması — sadece şekil kontrolü, gerçek doğrulama değil

2. NVI Kimlik Paylaşım Sistemi (KPS) Sorgusu

Asıl doğrulama burada başlar. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü (NVI), Kimlik Paylaşım Sistemi (KPS) üzerinden Türk vatandaşlarının kimlik bilgilerini sorgulanabilir hale getirir.

KPS Sorgusu Nasıl Çalışır?

Parametre	Açıklama
TC Kimlik No	11 haneli numara
Ad	İlk ad (anlık format)
Soyad	Soyad
Doğum Yılı	4 hane (örn: 1985)

Bu 4 parametre eşleşirse KPS TRUE döner; en az biri eşleşmezse FALSE. Yanıt, ham kişisel veri içermez — sadece “eşleşti / eşleşmedi” durumu döner.

Önemli: KPSPublic Kapatıldı (30 Eylül 2025)

Önceden NVI’nin ücretsiz KPSPublic.asmx SOAP servisi vardı; herhangi bir geliştirici, ücretsiz KPS sorgusu yapabilirdi. Ancak:

• ⚠️ 30 Eylül 2025 itibarıyla NVI, KPSPublic servisini kullanıma kapattı
• ✅ Bugün TC kimlik doğrulaması yalnızca KPS Kurumsal Üyeliği olan kuruluşlar üzerinden mümkün
• 📋 Sebep: kötüye kullanımın artması, KVKK kapsamında audit sorumluluğunun belirginleşmesi, trafik kontrolü

Yani: Artık bir geliştirici “ücretsiz KPS API” arar ama bulamaz. Doğrulamanın iki yolu kaldı:

1. Kuruluş olarak kendi KPS Kurumsal üyeliğinize başvurun (NVI’dan, ücretsiz ama 2-8 hafta onay)
2. KPS üyeliği olan bir SaaS hizmeti üzerinden dolaylı kullanın (anında, sorgu bazlı ücretlendirme)

Görsel: KVKK uyumlu kimlik doğrulama altyapısı — Almanya veri merkezinde işlenen ama sadece sorgu zamanı kullanılan veriler

Kurumsal KPS Üyeliği Nasıl Alınır?

NVI Kurumsal KPS başvurusu kpsbasvuru.nvi.gov.tr adresinden yapılır. Gerekenler:

Gerekli Belgeler

• ✅ Kuruluşun vergi numarası ve faaliyet belgesi
• ✅ Kimlik doğrulama amacının yazılı beyanı (KVKK m.5/2-e veya açık rıza temeli)
• ✅ Erişim sorumlusu ataması (T.C. kimlik bilgileri + iletişim)
• ✅ Audit log saklama taahhüdü (en az 2 yıl)
• ✅ Trafik tahmini (yıllık beklenen sorgu sayısı)

Onay Süreci

Kuruluş Tipi	Onay Süresi
Kamu kurumu	2-3 hafta
Anonim/Limited şirket	4-6 hafta
Şahıs şirketi	6-8 hafta
Vakıf/Dernek	4-10 hafta

Maliyet

NVI Kurumsal KPS üyeliği ücretsiz. Ancak gizli maliyetler vardır:

• SOAP/REST API altyapı kurulumu (~₺15-50K)
• Audit log saklama ve raporlama (~₺5-20K/yıl)
• KVKK uyum belgeleri ve hukuki danışmanlık (~₺5-15K)
• Geliştirici zamanı (~10-30 adam-gün)

Toplam tahmini ilk yıl maliyet: ₺50-150K (kuruluş kendi yapıyorsa)

KVKK Uyumlu Kimlik Doğrulama

T.C. kimlik numarası kişisel veri olduğundan KVKK kapsamındadır. Doğrulama yaparken hukuki dayanaklar:

Hukuki Sebepler (KVKK m.5)

Sebep	Kullanım Alanı
m.5/2-c — sözleşmenin kurulması/ifası ile doğrudan ilgili	Online sözleşme imzalama, üyelik kaydı
m.5/2-e — veri sorumlusunun hukuki yükümlülüğü	Yasal zorunluluk olan sektörler (finans, sigorta)
m.5/2-f — meşru menfaat	Fraud önleme (denge testi ile)
m.5/1 — açık rıza	Açık rıza yoluyla (ek özen gerekir)

Açık rıza şart değildir — doğru hukuki sebep seçilirse rızasız da doğrulanabilir. Ancak aydınlatma yükümlülüğü vardır.

Aydınlatma Metni Şablonu

“T.C. kimlik numaranız, NVI Kimlik Paylaşım Sistemi (KPS) üzerinden sözleşmenin tarafını doğrulamak amacıyla işlenir. Sorgu yanıtı (eşleşti/eşleşmedi) [retention süresi] boyunca audit kaydı olarak saklanır; ham kimlik bilgileri saklanmaz. KVKK m.5/2-c kapsamında işlenir.”

Audit Trail Zorunluluğu

Her sorgu için kayıt altına alınması gerekenler:

• 🕐 Sorgu zamanı (timestamp)
• 👤 Sorgu yapan kullanıcı/sistem
• 🌐 Kaynak IP
• ✅ Sorgu sonucu (TRUE/FALSE)
• 📋 Sorgunun bağlı olduğu sözleşme/işlem ID

Önemli: Ham kimlik bilgileri (ad-soyad-doğum tarihi) kalıcı olarak saklanmaz, sadece doğrulama anında kullanılır.

Görsel: Biyometrik kimlik doğrulama, KPS sorgusunu güçlendiren ek katmandır

TC Kimlik Doğrulama Hangi Sektörlerde Kullanılır?

Yasal Zorunluluk Olanlar

• 💰 Finansal Hizmetler — banka, kredi, sigorta (BDDK ve SEDDK düzenlemeleri)
• 🏥 Sağlık — özellikle KVKK m.6 özel nitelikli sağlık verisi işleyen
• 🎓 Eğitim — özellikle MEB ve YÖK düzenleme kapsamında
• ✈️ Vize ve Pasaport Aracılık — Konsolosluk şartı

Güçlü Tavsiye Edilenler

• 📝 Online Sözleşme İmzalama — fraud önleme + mahkemede ispat gücü
• 🛒 E-ticaret — yüksek tutarlı satışlar, taksitli ödemeler
• 🏠 Gayrimenkul — satış vaadi sözleşmesi, kira kontratı
• 💼 İK / İşe Alım — iş sözleşmesi, gizlilik anlaşması (NDA)
• 📱 Telekom — hat tahsisi, abone tescil

Opsiyonel ama Yararlı

• 🤝 B2B Sözleşmeler — yetkili imzacının kuruluşu temsil ettiğini teyit
• 🎫 Etkinlik Kayıt — yüksek değerli etkinlikler, üyelik
• 💳 Yüksek Tutarlı Cüzdan/Hesap — fintech kullanım

API Entegrasyonu — Pratik Örnekler

İmzala.org’un Kimlik Doğrulama API’si REST + JSON üzerinden çalışır. Tipik akış:

1. API Anahtarı Alma

Dashboard → Ayarlar → API Anahtarları → “Yeni Anahtar” → KPS doğrulama izni etkinleştir.

2. Sorgu (cURL)

curl -X POST https://api.imzala.org/api/v1/identity/verify \
  -H "Authorization: Bearer YOUR_API_KEY" \
  -H "Content-Type: application/json" \
  -d '{
    "tc_kimlik_no": "12345678901",
    "ad": "Mehmet",
    "soyad": "Yılmaz",
    "dogum_yili": 1985
  }'

3. Yanıt (JSON)

{
  "verified": true,
  "request_id": "req_a1b2c3d4e5",
  "timestamp": "2026-05-29T08:42:13Z",
  "audit_id": "audit_xyz789"
}

4. Diğer Diller

Dil	Örnek Kod Yeri
Node.js	api-docs.imzala.org/identity/nodejs
Python	api-docs.imzala.org/identity/python
PHP	api-docs.imzala.org/identity/php
.NET	api-docs.imzala.org/identity/dotnet
iOS Swift	api-docs.imzala.org/identity/ios
Android Kotlin	api-docs.imzala.org/identity/android

Webhook Bildirimi (Opsiyonel)

Asenkron doğrulama için webhook desteği var. Sorgu gönderirsiniz, sonuç hazır olduğunda webhook URL’inize POST atılır. Yüksek hacimli sistemler için ideal.

Görsel: Parmak izi tarayıcısı + biyometrik doğrulama, KPS’in üstüne ek bir güvenlik katmanı

Sık Sorulan Sorular

Sonuç

T.C. kimlik doğrulama, online iş süreçlerinde fraud önleme + KVKK uyumu + mahkemede ispat gücü için kritik. İki katman gerektirir: algoritmik kontrol (format) + NVI KPS sorgusu (gerçek doğrulama). KPSPublic’in 30 Eylül 2025’te kapatılmasıyla artık sadece Kurumsal KPS üyeliği olan kuruluşlar veya bu üyeliği olan aracı SaaS’lar üzerinden doğrulama mümkün.

Kuruluşunuzun seçenekleri:

1. NVI’dan kendi Kurumsal KPS üyeliğinizi alın — ücretsiz ama 4-8 hafta + altyapı maliyeti
2. SaaS aracı (İmzala.org gibi) kullanın — dakikalar içinde, sorgu bazlı ücretlendirme

---

İlgili Rehberler:

• Online Sözleşme Hazırlama: Adım Adım Dijital Sözleşme Oluşturma Rehberi
• Online Sözleşme İmzalama Rehberi: Dijital Sözleşme Nasıl İmzalanır?
• KVKK Uyumlu İmza Süreçleri
• Dijital Biyometrik İmza Nedir?
• HMK 199-202: Elektronik Belgenin Mahkemede Delil Değeri
• Kimlik Doğrulama Ürün Sayfası